EVLİLİĞİN İPTALİ


evliliğin iptali

Evliliğin iptali, Türk Medeni Kanununa uygun olarak resmi memurun önünde yapılmış olan evliliğin mahkeme kararı ile iptal edilmesidir. Türk Medeni Kanunu’nun 145-160. Maddesinde evliliğin iptali hükümleri düzenlenmiştir. Kanunda sınırlı sebeplerle evliliğin iptali düzenlenmiştir. Bu sebepler dışında evliliğin iptali istenemez.

            Evliliğin iptali ile boşanma iki ayrı davadır. Boşanma davası açılabilmesi için kanunlara uygun olarak geçerli bir evliliğin olması gerekir. Bu davada ise resmi memurun önünde yapılsa dahi hukuken geçersiz olan evliliğin iptali davası açılır. 

EVLİLİĞİN İPTALİ DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR?

Evliliğin iptali Medeni Kanun’da düzenlenen mutlak butlan ve nispi butlan sebeplerine dayanılarak açılabilir. 

MUTLAK BUTLAN ŞARTLARI

Medeni Kanunun 145. Maddesinde düzenlenen mutlak butlan sebepleri;

1. Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması

2. Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması

3. Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması

4. Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması. 

Mutlak butlana dayalı dava, Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen açılır. Bu dava, ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir.

Evliyken yeniden evlenen bir kimsenin önceki evliliği mutlak butlan kararı verilmeden önce sona ermişse ve ikinci evlenmede diğer eş iyiniyetli ise, bu evlenmenin butlanına karar verilemez. Diğer eşin iyiniyeti denilerek bahsedilen; evlendiği kişinin evli olduğunu bilmemesi gerekir. Bilebilecek durumda da olmaması gerekir.  

NİSPİ BUTLAN ŞARTLARI

Medeni Kanun’un 148-151. Maddeleri arasında düzenlenmiştir. Nispi butlan sebepleri;

1.Ayırt etme gücünden geçici yoksunluk

2.Yanılma; kişi evlenmeyi hiç istemediği veya evlendiği kişiyle evlenmeyi düşünmediği hâlde yanılarak bu evlenmeye razı olmuşsa ya da eşinde bulunmaması onunla birlikte yaşamayı kendisi için çekilmez bir duruma sokacak derecede önemli bir nitelikte yanılarak evlenmişse yanılma sebebine dayanarak evliliğin iptali davası açılabilir.

3.Aldatma; kişi eşinin namus ve onuru hakkında doğrudan doğruya onun tarafından veya onun bilgisi altında bir başkası tarafından aldatılarak evlenmeye razı olmuşsa, Davacının veya altsoyunun sağlığı için ağır tehlike oluşturan bir hastalık kendisinden gizlenmişse aldatma sebebine dayanarak evliliğin iptali davası açılabilir. 

4.Korkutma; kendisinin veya yakınlarından birinin hayatı, sağlığı veya namus ve onuruna yönelik pek yakın ve ağır bir tehlike ile korkutularak evlenmeye razı edilmiş eş, nispi butlan sebebiyle bu davayı açabilir.

Önemle belirtmekte fayda vardır ki evliliğin iptali davası terditli olarak açılabilir. Terditli olarak talepte bulunmak demek; dava dilekçesinde birden fazla talepte bulunmak demektir. Evliliğin iptali ile boşanma birlikte talep edilebilir. Hakim somut olayı şartlarına ve kanuna göre değerlendirerek uygun gördüğü talebi kabul eder. 

HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE

Mutlak butlan sebeplerine dayanarak iptal davası evliliğin her aşamasında ileri sürülebilir. 

Nispi butlan sebeplerine dayanarak iptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME

Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Medeni Kanunun 160. Maddesi gereğince evlenmenin butlanı davasında boşanma hükümleri uygulanacaktır. Boşanma davasında yetkili mahkeme eşlerin son 6 ayda birlikte yaşadıkları yer mahkemesi ya da eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

https://resmigazete.gov.tr

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir