HAKSIZ İŞGAL VE ECRİMİSİL TAZMİNATI


ecrimisil

Kanun veya sözleşmeden doğan bir hakkın kullanılması o şey üzerinde tamamen serbest bir tasarruf hakkı tanımaz. Hukuken taşınmaz üzerinde kurulan fiili hakimiyetin sınırları çizilmiştir. Hak sahibi olmayan kişi tarafından, sahibinin rızası olmadan taşınmazın kullanılmasına “haksız işgal” denir. Haksız işgal için en önemli husus haksız olması ve bir hakka dayanmamasıdır. Kişinin arazisini sahibinin rızası olmadan ekip biçmek buna örnek gösterilebilir.

Haksız işgalin kötü niyetli olarak gerçeklemesi gerekir. Haksız işgali sadece üçüncü kişiler gerçekleştirmez. Bir hakkın kullanım süresi bitmesine rağmen o şey kullanılmaya devam edilirse yine haksız işgal oluşur. Kira sözleşmesi sona ermesine rağmen taşınmazı tahliye etmeyen kiracı buna örnek gösterilebilir.

            Taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkına sahip olanlar veya sınırlı ayni hak sahipleri tarafından haksız işgale karşı “haksız işgalin önlenmesi” davası açılması mümkündür. Haksız işgali gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi olabilir. Bu durumda TBK madde 63 gereğince haksız işgalin hukuka aykırılığını ortadan kaldıran halleri düzenlemiştir. 

            Haksız işgal halinde hak sahibi zararını tazmin edebilecektir. TBK 49. Maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız işgal sonunda oluşan zarar tazminatına “ecrimisil tazminatı” denir. Haksız işgal eden kişinin zarardan sorumlu olması için fiil ile zarar arasında illiyet bağıolması gerekir. 

Ecrimisil davasının açılabilmesi için ihtarname işgal eden kişiye ihtarname çekilmesi gerekir. 

Ecrimisil tazminatı ile kira bedeli aynı değildir. Kirada bir kullanma bedeli söz konusuyken ecrimisil tazminatında ise malın izinsiz kullanımından doğan tazminat söz konusudur. 

Haksız işgalin önlemesi talebiyle ecrimisil tazminatı beraber talep edilebilir. Hak sahibi haksız işgalin önlenmesi davasını açtığında ecrimisil talebinde bulunarak ikisini tek davada yürütebilir.

Zamanaşımı

Ecrimisil tazminatı için 5 yıllık zamanaşımı süresi belirtilmiştir. Ecrimisil tazminatı 5 yıla kadar geçmişe dönük olarak talep edilebilir. 

Kazandırıcı Zamanaşımı

Olağan zamanaşımı; Geçerli bir hukukî sebep olmaksızın tapu kütüğüne malik olarak yazılan kişi, taşınmaz üzerindeki zilyetliğini davasız ve aralıksız olarak on yıl süreyle ve iyiniyetle sürdürürse, onun bu yolla kazanmış olduğu mülkiyet hakkına itiraz edilemez.

Olağanüstü zamanaşımı; Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. 

Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

https://resmigazete.gov.tr

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir