İSİM VE SOYİSİM DEĞİŞİKLİĞİ NASIL YAPILIR?


isim ve soyisim

Bir kimse isim ve soyisim değişikliği için mahkeme yoluna başvurabilir. Ancak Türk Medeni Kanunu madde 27’ye göre ad ve soyadı değiştirmek ancak haklı bir sebebe dayanarak yapılabilmektedir. Haklı sebep kavramı oldukça geniş açıklanabilir. 

  • Kişinin adı veya soyadının kişinin itibarını zedeleyen komik, gülünç ve çirkin anlamlara gelmesi,
  • Kişinin adı veya soyadının milli kültüre, örf ve adetlere uygun olmaması,
  • Kişi özel ve ticari hayatında başkaca bir adla tanınıyor kimlikte yazan ad soyad ile bilinmiyorsa,
  • Kişinin isim ve soyadı hayatında yanlış anlamalara yol açıp hayatını çekilmez hale sokuyorsa,
  • Kişi din veya vatandaşlık değiştirmişse bunun sonucunda ismini değiştirmek istemesi,
  • Aynı ismin birden fazla kişi tarafından kullanılması sonucu karışıklığa yol açması,
  • Cinsiyet değişikliği.

yukarıda sayılan sebepler sınırlı olmamakla birlikte haklı sebep teşkil eder ve kişi isim ve soyisim değişikliği için dava açabilir. Kişinin burada haklı sebebin varlığını ispat etmesi gerekir. Bu ispat yapılırken tanık dinletilmesi deliller bakımından önem arz etmektedir. Birçok Yargıtay kararı da bu durumu desteklemektedir.

Davayı Açabilecek kişiler ve Yetkili Mahkeme

            İsim ve soyisim değişikliği davası, kişinin ikamet ediyor olduğu asliye hukuk mahkemelerinde görülmektedir. Kişi bu davayı kendi takip edeceği gibi vekil aracılığı ile de takip edebilir. Ancak burada önem arz eden bir husus vekilin vekaletnamesinde bu duruma dair yetkili olduğuna ilişkin bir ibarenin bulunuyor olması gerekmektedir. Kişi yaş olarak 18 yaşını doldurmadığı halde de bu dava açılabilir yasal temsilcileri bu davayı kişi adına açabilmektedir. 

Mahkeme, haklı nedenlerin varlığı halinde mevcut ismin kaldırılarak talep edilen ismin nüfus kayıtlarına tesciline ve kararın ilanına karar verecektir. Haklı nedenler mevcut değilse mahkeme, davayı esastan reddedecektir. Bu durumda kişi aynı sebebe dayalı olarak yeniden bu davayı açamaz. Ancak farklı bir neden göstererek bu davayı açması mümkündür. Davanın reddedilmesi halinde kişi kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde ilgili bölge adliye mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir.

Karar kesinleştikten sonra mahkeme, kararın bir örneğini kayıtlara işlenmesi için nüfus idaresine ve adli sicile gönderilmesine karar verecektir. Kesinleşme şerhi ile birlikte gerekçeli kararı alan nüfus müdürlüğü, değişikliği kayıtlara işleyecektir. Bu prosedür tamamlandıktan sonra isim değişikliği tamamlanmış olur.

Zarar Gören Kişiler

            Eğer isim değişikliğinden dolayı zarar gören bir taraf var ise bu halde; adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.

Son olarak belirtmekte fayda var ki İçişleri Bakanlığına ilişkin yeni düzenlemelerin yer aldığı kanuna göre kişi belirli sebeplerin varlığı halinde dava açmaya gerek kalmadan nüfus müdürlüğüne başvurarak ad ve soyadını değiştirebilecektir. Ancak bu durum sadece kanun maddesinde sayılan sebeplerle sınırlıdır ve bu madde 2019 tarihinden başlayarak 3 yıl süre ile geçerli olacaktır.

24 Aralık 2019 Salı Günü Resmi Gazete’de yayımlanan GEÇİCİ MADDE 11’de; 

“Kişinin üç yıl içerisinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yazılı olarak başvurması kaydıyla; 21/6/1934 tarihli ve 2525 sayılı Soyadı Kanununun 3 üncü maddesine aykırı soyadları ile yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan, genel ahlaka uygun olmayan, toplum tarafından gülünç karşılandığı değerlendirilen ad ve soyadları, mahkeme kararı aranmaksızın, il veya ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir defaya mahsus olmak üzere değiştirilebilir. İl ve ilçe idare kurullarının vereceği karar kesindir. Soyadı değiştirilen erkek ise kendisi ile birlikte varsa karısının ve müracaat tarihinde ergin olmayan çocuklarının da soyadları düzeltilir. Soyadı değiştirilen kadın ise kendisi ile birlikte ergin olmayan evlilik dışı çocukları varsa onların da soyadları düzeltilir. Bu maddede belirlenen sürenin bir katına kadar uzatılmasında Cumhurbaşkanı yetkilidir.”

https://resmigazete.gov.tr

0 Paylaşımlar