VERGİ SUÇ VE CEZALARI


vergi cezaları

Vergi suç ve cezaları tacir sıfatına sahip tüzel kişi ve şahısların karşılaştığı en büyük sorunlardan biridir. Bunu ele alabilmek için öncelikle vergi kavramını ele almak gerekmektedir. Vergi, devletin ya da devletin yetkilendirdiği kamu tüzel kişilerinin kamu harcamalarını karşılamak üzere yasalar çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilerin ödeme gücü üzerinden zora dayanarak ve karşılıksız olarak aldığı parasal değerlerdir. Öncelikle verginin hangi olgular üzerine şekillendiğini ele almak gerekmektedir. Şöyle ki vergi;

  • Kamu harcamalarına karşılık alınır
  • Ödeme gücüne göre alınır
  • Kişisel karşılığı yoktur
  • Parasal değerlerle alınır
  • Zora dayanarak alınır

Dolayısıyla vergi ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu yaptırımlar; vergi suç ve cezaları, vergi kabahatleri ve cezaları ve diğer yaptırımlar olmak üzere üç başlık altında incelenebilir. 

Vergi Suç ve Cezaları 

Burada hukuka aykırılığı yargı tespit eder, cezayı da yargı verecektir. Kural olarak vergi suçları bakımından netice aranmaz. Ama bunun bir istinası vardır; vergi kaçakçılığı suçunda çifte defter durumudur. Vergi suçlarında neticenin gerçekleşmesi aranmaz. Kanunda yazılı olan suçun unsurları gerçekleştiği takdirde suç oluşacaktır. Üç tane vergi suçu vardır:

  • Vergi Kaçakçılığı 
  • Vergi Mahremiyetinin İhlali
  • Mükellefin Özel İşlerini Yapma Suçu

Vergi Kaçakçılığı 

Bu suç son derece dar bir şekilde düzenlenmiştir. Sadece defter ve belgeler üzerinden işlenebilir. Yani suçun konusu ancak defter ve belge olabilir. Vergi kaçakçılığı suçunu ise herkes işleyebilir ama esas itibariyle mükellefler işler. Ayrıca vergi kaçakçılığı suçu meydana geldiğinde uzlaşma için başvuru yapılamaz.

Vergi Usul Kanunu madde 359’a göre;

a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan;

1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,

2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar,

Hakkında “on sekiz aydan” üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, bu fıkra hükmünün uygulanmasında gizleme olarak kabul edilir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir.”

Maddeden de anlaşılacağı üzere; düzenlenmesi ve saklanması gereken defter, kayıt veya belgelerde hesap ve muhasebe hilesi yapanlar, defter kayıt ve belgelerini tahrip edenler gizleyenler veya yanıltıcı belge düzenleyenler kişiler hakkında 18 aydan 3 yıla kadar vergi kaçakçılığı suçundan hapis cezası ile cezalandırılır.

“Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.”

“Bu Kanun hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşması bulunan kişilerin basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı halde basanlar veya bilerek kullananlar iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Vergi Mahremiyetinin İhlali

Vergi mahremiyetine uymaya mecbur olan kişiler mükelleflerin bilgilerini ifşa edemez, kendi veya başkası yararına bu bilgileri kullanamaz, bilgiler ve ticari sırlar 3. Kişilere aktarılamaz. Aksi halde bu suçu işlenmiş sayılır. Vergi mahremiyetine uymaya mecbur olan kişiler;

-Vergi memurları

-Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay görevlileri

-Komisyona iştirak eden kimseler

-Bilirkişiler

Bu kişiler TCK madde 239’a göre cezalandırılır. 

Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği vakıf olduğu ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren veya ifşa eden kişi, şikayet üzerine, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Mükellefin Özel İşlerini Yapma Suçu

Fail, vergi mükellefinin vergilendirmeyle ilgili özel bir işini yaptığında bu suç işlenmiş olur. Bu suç özgü bir suçtur. Sadece iki grup kişi tarafından bu suç işlenebilir;

-Vergi memurları

-Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay görevlileri

Bu kişiler TCK madde 257’ye göre cezalandırılır.

“Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır”

Bir başka yazımızda da vergi kabahatleri ve cezaları hususunu ele alacağız. Bu konuda iyi bir avukat ile çalışmak tarafların ciddi yaptırımlardan kurtulmasını sağlayabilecektir. İhbarname ve ödeme emirlerine 30 ve 7 günlük itiraz sürelerinin kaçırılmasında taraflar büyük külfet altına girecektir. İhbarname ve ödeme emirlerine itiraz süreci bir başka yazımızda ele alınacaktır.

https://resmigazete.gov.tr

0 Paylaşımlar